Beleving van een rotonde.

‘Amerika is het land waar de snelweg de enige plek is waar de community als geheel gedragen wordt, waar niemand elkaar ontmoet en iedereen met elkaar in contact staat.’ (Uit: ‘Sidderaal Amerika’ door Jean Baudrillard)

Een rotonde is een plek in wegennetwerk, in een eindeloze, anonieme infrastructuur. Het functioneert als een publieke ruimte met passanten, mensen in transit. In deze functionele publieke ruimte wordt elke mogelijke vorm van wrijving zo veel mogelijk ‘weg-ontworpen’.

Steeds vaker worden onze (semi) publieke ruimtes ontworpen als frictie vrije ruimtes, zero friction zones. In deze zero friction zones wordt je opgenomen in een geregisseerde publieks flow, vaak met camera bewaking. Andere voorbeelden hiervan zijn: vliegvelden als ‘overstap-machines’, het eindeloze netwerk van snelwegen, systemen van op elkaar aansluitende roltrappen, pretparken, shoppingmalls, etc. Zero friction zones zijn ruimtelijke ontwerpen die controle uitdrukken, monumenten voor het ‘weg-ontwerpen van spanning en kwetsbaarheid’. Hoe beleven mensen deze ruimte? Bestaat er zoiets als de ‘sociologie van de zero friction zone?’ De ervaring van een zero friction zone lijkt op de ervaring van een non-place, die de Franse antropoloog Marc Augé bechrijft als: ‘functioneel ontworpen ruimtes waar mensen in transit zijn, waar mensen langs elkaar heen geleid worden en ontmoetingen zoveel mogelijk worden vermeden; waar een gezamenlijke beleving niet plaatsvindt en herinneringen daaraan niet groeien.’

Wij zijn opgegroeid en vertrouwd met zero friction zones, met rotondes, snelwegen en  roltrappen. De zero friction zone kan een geweldige roes opleveren van voortglijden in eindeloze, spanningsloze, op elkaar aangesloten ruimtes. Tegelijkertijd brengt dit vermijden van spanning een grenzeloze vervreemding met zich mee; vervreemding van de omgeving en van sociale ontmoetingen op die plek. En die vervreemding uit zich weer in spanning die steeds extremer zichtbaar wordt in de media, bijvoorbeeld in krant, film, games, televisie; ‘veilig’ op fysieke afstand. We leven in een samenleving waar enerzijds de geweldloze fysieke ruimte, en anderzijds de verbeelding van het geweld in de media, steeds extremer uit elkaar komen te liggen. Hoe krijgen deze verhalen een plek?

In De Digitale Rotonde gebruiken we het anonieme en frictievermijdend ontwerp van de rotonde als plek voor een podium met lokale en persoonlijke verhalen.

Plan: De Digitale Rotonde

De Digitale Rotonde kun je meemaken door de plek te bezoeken. De beleving gaat over de plek en is verbonden aan een media-netwerk, het is een vorm van locative media.

Voor ons wordt de rotonde betekenisvol door de plek te ‘laden’ met verhalen over de ervaring van de rotonde. Verhalen en geschiedenissen over persoonlijke ontmoetingen met de omgeving, met anderen mensen en uit de media, 'ankeren' de plek. Deze verhalen zijn niet zichtbaar, ze leven in de verbeelding en de herinnering; ze zijn onderdeel van hoe je de rotonde als omgeving ervaart.

We benaderen de Rotonde van Maartensdijk als ontmoetingsruimte. De ontmoetingen vinden plaats op twee manieren, die samen een hybride ruimte vormen:

1 — Ontmoeting tussen mensen en verhalen.

2 — Verbinding tussen de plek Rotonde Maartensdijk met een digitaal netwerk.

Op de rotonde maken we ontmoetingen met de Rotonde Bewoners’- de omwonenden en  de gebuikers - beleefbaar. Zodra je de rotonde opdraait per auto of fiets, of in de bushalte zit, ‘ontmoet’ je je mede-bewoners en hun verhalen. Je ontmoet verhalen over de rotonde als no friction zone, over weg-ontworpen spanning en kwetsbaarheid. Dat kan gaan om herinneringen aan historische gebeurtenissen bij de rotonde Maartensdijk, en het kan gaan om herinneringen aan verhalen uit de media. Alle verhalen samen vormen het geheugen van de rotonde.

De rotonde als een speelveld voor ontmoetingen:

Om je uit te nodigen op de rotonde gebruiken we Ontmoetingsborden. Ze staan tussen de verkeersborden en vormen een interventie in het bestaande verkeersbeeld. Ze staan midden op de rotonde, in de bushalte en als fietsbordje. De Ontmoetingsborden midden op de rotonde zijn vormgegeven als ‘website omgeving’, met website-knoppen en de url www.DigitaleRotonde.nl. Deze Ontmoetingsbordenfunctioneren als een frame. De Maartensdijkse rotonde wordt hiermee geframed als website – en het plaatst de gebruikers van de rotonde in een digitale omgeving.

De Ontmoetingsborden nodigen je op verschillende manieren uit. Allereerst stellen ze je midden op de rotonde persoonlijk voor aan de Rotonde-Bewoner van de dag. Elke dag verschijnt de naam van een andere Rotonde-Bewoner op het bord, met voor elke nieuwe dag een specifiek verhaal. De borden nodigen je uit voor een ontmoeting via je mobiele telefoon. Zo kun je verhalen beluisteren van de Rotonde-Bewoners; maar ook jouw verhaal inspreken en aan de Digitale Rotonde database toevoegen. De borden vormen ook een portal, een toegang tot de website www.DigitaleRotonde.nl. Op de website kun je Bewoners en hun verhaal ontmoeten, en een eigen videoportret toevoegen. Op de website komen alle verhalen en videoportretten van alle deelnemers samen: de community van Rotonde Bewoners. Het zijn korte, intense ontmoetingen; die plotseling, als verassing, opkomen en weer verdwijnen, in het niemandsland van de rotonde.

Hoe De Verhalen:

De verhalen over de rotonde worden verzameld in videoportretten, die zijn:

• — 1) beluisterbaar op de rotonde met je telefoon
• — 2) te bezoeken op DigitaleRotonde.nl

1) Verhalen beluisteren op de rotonde:

Op de rotonde vind je Ontmoetingsborden met een telefoonnummer. Met dit nummer bel je naar de database van de website, zo kan je een verhaal luisteren op jouw telefoon. Je luistert naar het verhaal van een ‘rotonde-bewoner’, terwijl je over de rotonde fiets, wandelt of handsfree bellend over de rotonde rijdt; wacht bij het bezinestation of in de bushalte.

2) DigitaleRotonde.nl:

Hier ontmoet je het video portret van de rotonde-bewoners. DigitaleRotonde.nl is een platform en dynamische database voor de videoportretten en verhalen; digitaal gekoppeld aan de rotonde. Wanneer je de website bezoekt ‘ontmoet’ je direct één persoon met zijn of haar verhaal. Dit is elke dag iemand anders. Wanneer je verder gaat, kun je ook de andere videoportretten en verhalen bekijken.

Verzamelen van Videoportretten & Verhalen middels interviews:

We interviewen ongeveer dertig ‘rotonde bewoners’ voor een verhaal/videoportret. Deze video portretten vormen de basis van de database van DigitaleRotonde.nl. Het gaat ons niet om sensationele verhalen maar om de wijze waarop mensen herinneringen en verlangens in de verbeelding met zich meedragen. Omdat je niet lang op of in de nabijheid van een rotonde bent, duren alle verhalen kort; één tot maximaal twee minuten. Het gaat om korte verhalen, soms fragmenten. We willen zoveel mogelijk het directe verhaal beluisterbaar maken, en het monteren beperken. De mensen die we benaderen zijn onderstreept:

1) Verhalen over de gechiedenis van de plek: We interviewen de bewoners van restaurant Het Braadspit en de mensen daar omheen over de geschiedenis van het ontstaan van de rotonde, de dramatische ontwikkelingen die er plaatsvonden en de beeldende fragmenten in dit verhaal. Deze geschiedenis  gaat over: Het historische verkeersgeweld voorafgaand aan het ontstaan van de rotonde bij de familie van restaurant het Braadspit; de actievoerders die ‘als dood’ op de weg zijn gaan liggen om de gemeente-ambtenaren te overtuigen dat er een rotonde moest komen; de NOS journaal dat daar landelijk zijn eigen versie van gemaakt heeft; het gevoel van de Braadspit-bewoner dat de rotonde nu ‘van hem’ is. Voor deze interviews willen we een gezamenlijke dag organiseren in de buurt van de rotonde, zo mogelijk in het restaurant zelf.

2) Auto-portretten We interviewen de jongeren bij het bushokje en mensen die bij de jongeren betrokken zijn. We vragen hen naar hun favoriete scène uit films en games waarin auto’s een rol spelen. Dat kan een romantische road movie zijn, een drive-by-shooting, een kindertekenfim of een one player video game. We vragen ze hun favoriete scène te beschrijven en maken hier een videoportret van. We praten met: jongeren, de busschauffeur, de leraar, de ouders, de politie. Hierover interviewen we ook mensen bij het benzine station: Fietsers-die-wat-komen-kopen, dorpsbewoners, vreemdelingen, zakelijk verkeer, sluip-routers, mensen die werken bij het benzine station. (Bijvoorbeeld, onze persoonlijke favoriet is uit Crash van David Cronenburg: waarin een mooie vrouw zorgt dat ze in een auto ongeluk meemaakt, als in een soort intense paring van auto’s en lichamen. En die van onze zoon Emo is de scene waarin de kleine 101 Dalmatiërs moeten vluchten voor Gruella de Ville en achterop een rijdende vrachtauto moeten springen.) Voor de autoportretten bezoeken we mensen thuis, op hun werk, op school, etc.

Videoportretten & Verhalen zelf oploaden:

Mensen kunnen zelf een video (portret) met favoriete auto scène oploaden op de website of inspreken met hun mobiele telefoon.

— Per telefoon gaat dat via hetzelfde nummer als voor het beluisteren van een verhaal. Zodra het verhaal is afgelopen, hoort de beller een stem die hem uitnodigt om zelf een verhaal toe te voegen. De beller wordt daar door de stem in begeleid. Dit proces is geautomatiseerd. Men kan maximaal een minuut uploaden. Vervolgens wordt dit materiaal gearchiveerd op de van de website afgescheiden redactie site (zie onder: Redactie site). Wij blijven de auteurs van de website en bepalen welke verhalen uiteindelijk in de publiek toegankelijke database van komen.

- We onderzoeken nog hoe de kwaliteit van deze verhalen/video-portretten zich verhoudt tot de kwaliteit van de interviews. Het zal bijvoorbeeld een andere technische kwaliteit opleveren; en een  ander soort geluids kwaliteit. Afhankelijk van hoe dat ‘mengt’ met het materiaal van de vooraf gemaakte interviews, komt het zelf geuploade materiaal:

• — of in de database waar ook de interviews opgeslagen zijn
• — of in een apart aangemerkt archief, alleen toegankelijk op de website.

DigitaleRotonde.nl Website beschrijving

Op de home-page van www.DigitaleRotonde.nl ontmoet de bezoeker de Rotonde Bewoner van de dag. Zijn of haar video portret is groot in beeld, het gezicht kijkt de bezoeker aan. Zodra de pagina opent begint de Rotonde Bewoner zijn verhaal. Wanneer de bezoeker nog meer verhalen wil horen, klikt hij op het ikoon van de andere Rotonde Bewoners. Als hij zelf wil uploaden, gaat de bezoeker naar het ikoon: ‘zelf verhaal toevoegen’.

Ontmoetings Borden

Op en ronde de rotonde staan Ontmoetingsborden. De Ontmoetingsborden staan tussen de verkeersborden en vormen een interventie in het bestaande verkeersbeeld. De vormgeving van deze borden volgt (in overleg) de ‘huisstijl’ van de Provincie. Er zijn drie soorten borden:

1) Twee borden met aankondiging van wie er vandaag een verhaal vertelt (zie plattegrond en foto’s). Zodra je de rotonde oprijdt zie je recht voor je op de rotonde een ontmoetingsbord. Het zijn borden met een aanpasbaar LED display insert. (vergelijkbaar met de borden bij een parkeergarage met een LED display insert voor ‘vrij’ of ‘vol’.) ROTONDE BEWONER VAN VANDAAG De naam van degeen die vandaag een verhaal verteld, de ‘Rotonde bewoner van vandaag’, staat in het aanpasbaar LED display in het bord. Elke dag wordt weer iemand anders met zijn of haar verhaal aangekondigd in de display. Hiervoor is het ontmoetingsbord verbonden aan de database van de website middels SMS. De website kiest namen uit de database en toont deze op de LED screens. De website start met een database van 30 namen, die door uploading van het publiek kan worden uitgebreid.